stake etme

Tüm blok zincirlerinde işlem onayı için bir mekanizmanın işlemesi gereklidir. Bitcoin gibi madencilikle üretilen coin’lerde Proof of Work yani İş İspatı algoritması kullanılırken, bazı coin’lerde “Mutabakat Mekanizması” olarak Proof of Stake (PoS) kullanılır. Coin stake etmek, söz konusu kripto para birimini elinde bulunduran kişilere hem pasif gelir sağlarken, hem de bahsedilen ağ üzerinde karar verme olasılığı sağlar. Coin stake etmek, madencilik kadar kazandırmasa da, madenciliğe göre avantajı yüksek elektrik tüketimi ve pahalı madencilik ekipmanları gerektirmesidir. Ayrıca, madencilikte ödül kazanma ihtimali düşüktür ve şansa dayalıdır. Stake etmekte ise faiz ödülü garantidir ve süre sonunda hesabınıza transfer edilir.

Stake edilebilen coin’ler hangileridir?

Bitcoin’in yanı sıra Binance Coin (BNB), Cosmos (ATOM), KAVA, Algorand (ALGO), TRON (TRX), VeChain (VET), TomoChain (TOMO), Tezos (XTZ), Callisto (CLO), IoTex (IOTX) gibi coin’ler en bilindik ve yaygın stake edilebilen coin’lerdir. Örneğin Binance borsasında 15-90 gün arası kilitli olarak stake edilebilen coin’ler şunlardır : ADA, ALGO, ATOM, DOT, EOS, KSM, BNB, ROSE, EASY, BIFI, IOTX, CAKE, BAKE, NEAR, OGN, SOL, MATIC, DODO, TRX, IOST, XEM, IRIS, CELR, LTO, XTZ, DASH, AVAX, SUSHI, YFI, ICX, WAVES, QTUM, 1INCH, CRV, KNC, BAND, KAVA, ONE, KMD, TOMO, LOOM, ADX, FIRO, PNT, COS, ARPA, OAX, NAV, GXS, LSK, ARK

Stake (Faiz) geliriyle adını duyuran bazı coin’ler Tezos (XTZ) : Tezos ağında belli bir miktar coin’e (10.000 XTZ) sahip olan yatırımcılar kendi node’larını kurarak işlem onaylayabiliyor. Ama kesinlikle bu rakamın haricinde daha küçük miktarlarla da stake edebilirsiniz. Bunun için bir dijital para borsasındaki stake havuzuna katılmanız yeterli. Örneğin Binance borsası Tezos (XTZ) stake etmeye ihtimal veriyor. Bunun dışında Tezbox, Ledger ya da Atomic Wallet gibi kişisel cüzdanlarınızdaki bakiyenizle kendiniz bir doğrulayıcıya (yani elinde 10.000 ve üstü XTZ tutarak kendi node’ını kurmuş yatırımcı) stake yapabilirsiniz. Bu kişilere “baker” adı veriliyor ve stake karşılığı sizden belli bir miktar işlem ücreti talep ediyorlar. Cosmos (ATOM) : Yine aynı şekilde hem borsalar üzerinden, hem de kendi kişisel cüzdanlarınız ile staking yapabildiğiniz bir başka coin de Cosmos yani ATOM. Borsalar ATOM için yıllık ortalama %6-9 arasında bir staking ödülü sunmakta. Bireysel cüzdanlarda bu oran yıllık %8-10’a çıksa da, %10 gibi bir işlem ücreti kesildiğini hesaba katarsak, elde edeceğiniz gelir borsa ya da cüzdan farketmeden pek değişmiyor. Cosmos (ATOM) ile staking yapmak için öne çıkan bireysel cüzdanların başında Huobi Wallet geliyor ve “double signing” riskine karşı sigorta garantisi veriyor. Ancak Huobi Wallet üzerinde faiz gelirleri 21 günde bir dağıtılıyor, eğer ana paranızı bu süre zarfından önce çekerseniz, faiz geliriniz yanıyor.

Bunu da okuyun:  SON GÜNLERİN EN ÇOK KONUŞULAN COIN’İ : STUDENT COIN (STC) NEDİR, NEREDEN NASIL ALINIR?

Eos (EOS) : Bu coin’in stake işlemi merkezi yapısı hemen hemen borsalar üzerinden yapılabiliyor ve yıllık %1-3 arası bir ödül olanağı sunuluyor.

Algorand (ALGO) : İleri gelen borsaların çoğunun desteklediği ALGO staking’i sonunda yıllık ortalama %8-10 arası bir faiz geliri kazanabilirsiniz. Ama borsa değil, kişisel cüzdan kullanarak ALGO stake etmek isterseniz de bu çok basit. Algorand’in kendi Resmi mobil cüzdanı üzerinden yapılabilecek staking işlemi hiçbir koşul aramıyor ve oluşturulan her blokta, yani her 4 saniyede bir ödül kazanıyorsunuz.

STAKE NASIL İPTAL EDİLİR, STAKE’TEN NASIL ÇIKILIR, STAKE BOZULUNCA FAİZ YANAR MI?

Stake etmek, elinizde bulunan dijital paralardan pasif gelir elde etmenin bir seçeneğidir. Esas olarak stake etmek, klasik geleneksel finans piyasasında bildiğimiz şekilde “paranızı faize yatırma” işleminin mentalite olarak aynısıdır. Geleneksel finans piyasalarında iki tür vadeli mevduat hesabı ve paranızı iki türlü faize yatırma seçeneği mevcuttur. Bunlardan biri, klasik olarak vadeli mevduat hesabına yatırılan paranın, belli bir süre kilitlenmesi, vade sonunda ise faizle beraber kullanıma açılmasıdır. Örneğin 3 ay vadeli olarak faize yatırdığınız paranıza, o 3 ay boyunca etki edemezsiniz. Üçüncü ayın sonunda yani vade bittiği zaman ana paranızın üstüne faiz eklenir. Bir diğer seçenek ise günlük vadeli esnek hesaplardır. Bu hesaplarda gün içinde paranızı kullanabilir, çekebilir, harcayabilir, üstüne para yatırabilirsiniz. Her akşam mesai bittikten sonra hesaptaki bakiyenize gecelik faiz ödenir. Dijital para piyasalarındaki stake işlemi de, bunun aynısıdır. Dijital para borsalarında stake ettiğiniz kripto varlığınız için iki seçenek mevcuttur; “esnek stake” ve “kilitli stake”. Esnek stake seçeneğinde, dijital varlığınızı istediğiniz zaman stake’ten çıkarabilir, bozdurabilir, dönüştürebilir, başka cüzdana aktarabilirsiniz. Esnek stake seçeneğinde faiz gecelik olarak hesaplanır. Her günün sonunda hesaplanan miktardaki ödül, spot cüzdanınıza transfer edilir.

Bunu da okuyun:  DEV KRİPTO BORSA REHBERİ! BU YAZIYI OKUMADAN KRİPTO PARA BORSALARINDA HESAP AÇMAYIN!

Kilitli stake nedir?

Kilitli stake seçeneğinde ise borsa ile belli bir süre için stake yani faiz anlaşması yaparsınız. Farz edelim ki BTC stake edeceksiniz. Kilitli stake olarak seçerseniz, 30-60-90 gün gibi sizin belirlediğiniz bir süre boyu süresince BTC’leriniz kilitlenir, yani o süre zarfında çekemez, bozduramazsınız. Kilitli stake’in faiz ödülleri süre sonunda toplu olarak cüzdanınıza yatırılır. Eğer vadesinden önce yani kilitleme zamanından önce stake işlemini bozar, kilidi kaldırırsanız, faiz ödülünüz yanar.

Stake faiz oranları nedir? Stake ne kadar kazandırır?

Nasıl ki geleneksel finans sistemlerinde faiz oranları bankadan bankaya değişiyorsa, dijital para piyasasında da bu durum böyle işler. Stake için verilen ödülün yani faizin yüzdesi, oranı, hatta ödülün hangi para birimiyle verileceği dahi borsadan borsaya değişir. Borsalar kimi zaman ödül ödemesini aynı para birimi ile gerçekleştirir. Örneğin BTC stake ederseniz, BTC olarak faiz (ödül) alırsınız. Ya da BTC yatırırsınız, kazanacağınız ödül yüzdesi BTC üzerinden hesaplanır, o anki mevcut değeri üzerinden başka bir coin ya da token olarak ödenir. Temelde bu yöntemle gelir kaybı yaşamazsınız, hatta bu durumda kullanılan coin ya da token’lerin değeri artarsa, daha da fazla kar edebilirsiniz. Örneğin Binance borsasında BNB stake edenlere dağıtılan ALICE isimli coin, böylece yaygın olarak değeri onlarca kat artmış ve yatırımcılara ekstradan gelir olanağı sunmuştur. Stake faiz oranı ise borsadan borsaya değişir. Genelde borsalar stake oranını APY kısaltmasıyla açıklarlar. Bu, “yıllık” faiz oranı anlamına gelir. Kilitli ya da esnek olsun farketmeksizin, günlük kazancınız, bu yıllık orana bölünüp hesaplanır.

STAKE NEDİR, STAKE ETMEK NEDİR, STAKE EDEREK NASIL PARA KAZANILIR?

Klasik finans sisteminde, elimizde bulunan fiziki para birimlerini banka hesabımıza “vadeli mevduat” olarak yatırırız ve karşılığında da bankalar bize belli bir ödül öder. Buna “parayı faize yatırmak” anlamına gelir. Yeni nesil kripto finans sisteminde de faizin ve faize yatırmanın karşılığı “stake” ve “stake etmek” kavramları denir. Farz edelim ki elinizde 1 BTC var (umarız vardır), bu varlığınızı “hodl etmek” yani uzun süre boyunca elinizde tutmak istiyorsanız, spot cüzdanınızda tutmak yerine stake etmek kazançlı bir yoldur. Kısacası; elinizdeki dijital para birimini dijital para borsasındaki spot cüzdanınızda ya da uygulama cüzdanınızda ya da donanım / soğuk cüzdanınızda tutmak, kısacası boşuna bekletip “hodl etmek”, klasik tabirle “yastık altında para tutmak”tır. Yastık altında tuttuğunuz birikiminiz de değerlenir, bu doğrudur. Ama eğer paranızı dijital borsalarında “stake” ederseniz, yani “faize yatırırsanız”, hem paranız aynı dijital para biriminde kalır (bozulmaz, değişmez) hem de faiz kazanırsınız. Stake edilen dijital para birimi, yatırıldığı zaman neyse o rakamda ve birimde kalır. Yani stake ettiğiniz 1 BTC, hep 1 BTC’dir. BTC bozdurulup başka bir para birimine vs. çevrilmez. Stake’in bir vadesi yoktur, dilediğiniz zaman spot cüzdanınıza aynı değerde geri alabilirsiniz. Stake ederek kazandığınız faiz, o borsadaki spot cüzdanınızda görünür. Bu, bazen aynı para birimi olabileceği gibi (BTC yatırma karşılığında BTC), bazen de farklı para birimleri de olabilir (BTC karşılığı BNB gibi). Stake ederek kazandığınız faizi istediğiniz gibi bozdurabilir, tdeğiş -tokuş edebilir, alıp-gönderebilir ya da alışverişte kullanabilirsiniz. Stake ederek kazandığınız zaman ödül günlük olarak cüzdanınıza yansır. Eğer stake işlemi yaptığınız dijital para borsası büyük ve güvenli bir borsa ise (ki zaten aksi durumda varlıklarınızı o borsada tutmayın) ana paranız ve ödülünüz garantidedir, güvendedir. Bazı borsalar vadeli stake seçemeği da sunarlar. Bu da klasik bankacılık sistemlerindeki gibi, belli bir süreliğine faize yatırılan paradır. Örneğin varlığınızı 6 günlüğüne stake etme seçeneğini seçerseniz, paranız kilitlenir, 6 gün dolmadan çekemezsiniz. Ama daha yüksek faiz kazanırsınız. Stake’deki amaç, klasik bankacılık sistemi ile benzerdir. Borsalar sizin stake ettiğiniz yani faize yatırıp onlara borç verdiğiniz parayı kullanırlar. Böylece borsalar likidite sağlanır. Elde ettikleri kârın bir kısmını da faiz olarak size verirler.

Bunu da okuyun:  De-Fi Dolandırıcılıkları Nasıl Anlaşılır? De-Fi Dolandırıcılıklarına Karşı Nasıl Korunuruz?
Bu yazıda bahsedilen kripto paraları Türk Lirası ile güvenle almak, satmak ve daha fazlası için dünyanın en büyük borsası Binance'a bu linkten üye olun, alım-satımlarınızda komisyon ödemeyin! Sorumluluk reddi beyanı ve yasal bilgilendirme için tıklayın.
You May Also Like

Coin Sepeti (Kripto Para Yatırım Sepeti) Nedir?

Kripto para sepeti nedir ve nasıl yapılır? Yeni kripto para yatırımcıları için muhakkak…

İNDİKATÖR NEDİR?

İndikatör yabancı asıllı bir kelimedir. Bu sebeple ilk bakışta ne olduğu hakkında…

PARİBU HESAP KAPATMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

Paribu kullanıcıysanız ve hesabınızı kapatmak istiyorsanız bu yazımızı okumanız yararlı olacaktır. Yazımızda…

PARİBU ANLAŞMALI BANKALAR HANGİLERİDİR? PARA YATIRMA İŞLEMİ NASIL GERÇEKLEŞTİRİLİR?

Bu yazımızda Paribu’ya para yatırırken hangi bankaları kullanabilirsiniz ve Paribu’nun anlaşmalı olduğu…

WAZİRX KRİPTO PARA BORSASI NEDİR?

Bu yazımızda sizlere Hindistan’a ait olan WazirX platformundan söz edeceğiz. İyi okumalar.…

TRUST WALLET NEDİR, TRUST WALLET TOKEN NEDİR, NASIL KULLANILIR, NASIL ALINIR?

Trust Wallet, sadeliği ve kullanışlılığıyla olduğu kadar güvenilirliği de öne çıkan bir…

UNİSWAP NEDİR?

Uniswap, Hayden Adams tarafından kurulmuştur. Uniswap, Ethereum tabanlı bir borsadır. Aynı zamanda…

KRİPTO PARA NEDİR? NASIL ALINIR?

Kripto paralardan bahsederken ilk olarak ‘kriptoloji’nin ne olduğunu bilmemiz gerekmektedir. Kriptoloji, şifreleme…