nft token

NFT, telif hakkından ayrışan bir sahiplik kontratıdır.

Non-fungible token ya da kısaca NFT, dijital bir varlığın benzersiz olduğunu ve bu nedenle bir diğerinin yerine geçemeyeceğini onaylayan, Blockchain adı verilen bir dijital defterde kontrat şeklinde depolanan bir veridir. NFT’ler fotoğraflar, videolar, ses ve diğer dijital dosya türleri gibi pek çok öğeyi temsil etmek üzere kullanılabilir. Öte yandan, orijinal dosyanın herhangi bir kopyasına erişim imkanı NFT’nin sahibiyle sınırlı değildir. Bu tip dijital öğelerin kopyaları isteyen herkesin edinebilmesi üzere mevcuttur. Zira NFT’ler, sahibine telif hakkından ayrı bir sahiplik kanıtı sunmak için blok zincirler aracılığıyla izlenebilir.

Bir NFT, bir kripto para gibi işlev görür ve fakat Bitcoin gibi kriptopara birimlerinin aksine, karşılıklı olarak birbirinin yerine geçemez, dolayısıyla değiştirilebilir (fiat para) değildir. Ayrıca, bir NFT’nin sahipliği, belirtecin temsil ettiği her türlü dijital varlığa doğal olarak telif hakkı vermez. Bir kişi sadece çalışmalarını temsil eden bir NFT’yi satabilir, ancak NFT’nin sahipliği değiştiğinde alıcı kimse telif hakkı ayrıcalıklarını da satın almayacaktır. Bu nedenle ilk sahibin aynı çalışmanın birden fazla NFT’sini oluşturması mümkündür. Bu itibarla, NFT özetle telif hakkından ayrışan bir sahiplik kontratıdır.

Özellikle pandemi sürecinde bireylerin internet ortamında geçirdikleri sürenin artmasıyla, son yıllarda NFT kullanımına olan ilgi de artmıştır. Öyle ki, NFT’lerin toplam piyasa değeri 2020’de yaklaşık üç katına çıkmış ve 250 milyon doları aşarak; spordan müziğe, gayrimenkulden görsel içeriğe çeşitli alanlarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Son dönemde dikkatimizi çeken örnekler ise, Disaster Girl olarak bilinen görselin NFT formunda beş yüz bin dolara satılması ve Türkiye’den komedyen Cem Yılmaz’ın NFT ile sattığı ikonlar üzerinden gösterilerine davetiye sağlayacağını duyurması şeklinde sayılabilir.

Bunu da okuyun:  FORK NEDİR? BITCOIN FORK NEDİR, NASIL OLUR? HARD FORK NEDİR?

NFT içeriklerin hukuki durumu ise, kullanımı çok yeni bir ürün çeşidi olarak oldukça muallak. Zira Türk hukukunda henüz kripto para birimlerine ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır. Yine de kısas mantığıyla düşünmemiz icap ederse; nakit para Türk hukukunda özellikle İcra ve İflas Kanunu ile ilgili doktrinlerde “taşınabilir bir mal” şeklinde kategorize edilmektedir. Kripto paraların ve NFT formundaki içeriklerin çevrimiçi bir değer olduğu düşünüldüğünde, bunların da menkul yani taşınabilir bir değer olarak sınıflandırılması ve kıyasen bu şekilde hukuki bir değerlendirmeye tabi tutulması mümkündür.

Öte yandan NFT İçeriklerinin telif yönünden doğrulanması epey zorlu bir süreç olacaktır. Zira geçtiğimiz Eylül ayında sahte bir Banksy eserinin NFT olarak satıldığı bilinmektedir. Bununla birlikte, NFT içeriklere ilişkin akıllarda soru işareti oluşturan şimdilik tek konu da hukuki durumları değildir. NFT’ler için kullanılan bir tür olarak, emek ispatı (proof of work) doğrultusunda blokzincirler ile ilişkili hesaplama ağırlıklı süreçler, küresel iklim değişikliğine negatif etkisi olan yüksek enerji girdileri gerektirir. Söz konusu blokzinciri sürdürmek için gereken enerji ise yüksek derecede karbon emisyonuna sebep olmaktadır.

NFT satışlarının, dijital içeriklerin mülkiyeti açısından önemli bir çağın başlangıcını temsil ettiği ifade edilebilir. Ancak veri gizliliği ve güvenliği ile mülkiyetin hukuki durumu ya da ekolojik hususlar nezdinde daha çok yol kat edilmesi gereken bir yapısı olduğu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Kaynak: Elif Ay | Junshu

Bu yazıda bahsedilen kripto paraları Türk Lirası ile güvenle almak, satmak ve daha fazlası için dünyanın en büyük borsası Binance'a bu linkten üye olun, alım-satımlarınızda komisyon ödemeyin! Sorumluluk reddi beyanı ve yasal bilgilendirme için tıklayın.
You May Also Like

PARİBU NEDİR, PARİBU’NUN SAHİBİ YASİN ORAL KİM?

Dijital varlıklarımızla alım satım, transfer, takas, faize yatırma yapabileceğimiz ya da cüzdan…

TRUST WALLET NEDİR, TRUST WALLET TOKEN NEDİR, NASIL KULLANILIR, NASIL ALINIR?

Trust Wallet, sadeliği ve kullanışlılığıyla olduğu kadar güvenilirliği de öne çıkan bir…

İNDİKATÖR NEDİR?

İndikatör yabancı asıllı bir kelimedir. Bu sebeple ilk bakışta ne olduğu hakkında…

KRIPTO PARA GRAFİKLERİ NASIL OKUNUR? BITCOIN GRAFİK OKUMA (İLERİ DÜZEY)

Önceki yazılarımızda dijital para grafikleri nasıl okunur, Bitcoin grafikleri nasıl okunur, mum…

Coin Sepeti (Kripto Para Yatırım Sepeti) Nedir?

Kripto para sepeti nedir ve nasıl yapılır? Yeni kripto para yatırımcıları için muhakkak…

PARİBU HESAP KAPATMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

Paribu kullanıcıysanız ve hesabınızı kapatmak istiyorsanız bu yazımızı okumanız yararlı olacaktır. Yazımızda…

PARİBU ANLAŞMALI BANKALAR HANGİLERİDİR? PARA YATIRMA İŞLEMİ NASIL GERÇEKLEŞTİRİLİR?

Bu yazımızda Paribu’ya para yatırırken hangi bankaları kullanabilirsiniz ve Paribu’nun anlaşmalı olduğu…

WAZİRX KRİPTO PARA BORSASI NEDİR?

Bu yazımızda sizlere Hindistan’a ait olan WazirX platformundan söz edeceğiz. İyi okumalar.…